Do 2035 r. mediana wieku pracowników wzrośnie do około 43,1 roku, a liczba osób po pięćdziesiątce zwiększy się o 22,6 proc. – wynika z raportu JLL „New Demographic Reality”. Jednocześnie młodsza pula pracowników skurczy się o 13,5 proc. Według ekspertów Tetris Polska, w obliczu tych zmian projektowanie powierzchni biurowych będzie wymagało uwzględnienia wielu nowych potrzeb, nie tylko związanych z wiekiem.
Demografia zmienia perspektywę
Według raportu JLL mediana wieku pracowników wzrośnie z około 40,6 roku do 43,1 roku do 2035 r. Zmieniają się również warunki pozyskiwania talentów: średni czas obsadzenia stanowiska specjalisty wydłużył się z 4,5 do 5,4 tygodnia. Raport określa niedopasowane biuro jako potencjalny „podatek rekrutacyjny” – czynnik, który może utrudniać firmie przyciąganie i zatrzymywanie pracowników.
Czy zatem biuro dla 50-latka powinno wyglądać inaczej niż dla 25-latka? Zdaniem Hanny Ruszkowskiej-Świąder, Head of Design & Engineering w Tetris Poland, wiek jest jednym z elementów, które warto brać pod uwagę, ale nie wyjaśnia wszystkich potrzeb. Pracownik przechodzi kolejne etapy kariery i życia, a jego sposób pracy zmienia się także pod wpływem technologii, w tym AI, oraz coraz szybszego dostępu do informacji i usług. Większa liczba bodźców i oczekiwanie natychmiastowej reakcji zwiększają znaczenie warunków sprzyjających skupieniu – dla osób w różnym wieku.
– Nie projektujemy biura dla jednej grupy wiekowej, lecz dla ludzi, których potrzeby zmieniają się w ciągu dnia i na kolejnych etapach życia. Jednego dnia potrzebują skupienia, innym razem współpracy albo chwili wyciszenia. Rolą projektanta jest dać im wybór i sprawić, by mogli zmieniać otoczenie zależnie od wykonywanej pracy – mówi Hanna Ruszkowska-Świąder.
Od szybkiego onboardingu do transferu wiedzy
Raport JLL zestawia biuro z 2025 r. – często oparte na gęstym układzie open space, młodzieżowej estetyce, strefach rozrywki i szybkim onboardingu – z potrzebami, które będą istotne w 2035 r. Wskazuje wśród nich m.in. lepszą akustykę, ergonomię, światło przyjazne oczom oraz miejsca sprzyjające transferowi wiedzy.
Nie jest to katalog rozwiązań przeznaczonych wyłącznie dla starszych pracowników. W świecie pełnym rozpraszaczy skupienie, możliwość współpracy i przestrzeń do wyciszenia są potrzebne całemu zespołowi. Również przekazywanie wiedzy ma znaczenie dla pracowników na różnych etapach kariery: wspiera zarówno dzielenie się doświadczeniem, jak i uczenie się od innych.
Wybór miejsca do zadania
Biuro powinno oferować przestrzenie do koncentracji, pracy zespołowej i odpoczynku. Ich funkcję może podkreślać odpowiednia kolorystyka – ożywcza tam, gdzie potrzebna jest energia, i spokojniejsza w miejscach przeznaczonych do wyciszenia. Ważny jest także wybór: pracownik powinien móc zmienić otoczenie, gdy zmienia się charakter zadania.
To praktyczny sposób na sprawdzenie projektu: czy z tej samej przestrzeni mogą wygodnie korzystać 56-latek i 28-latek? Strefa skupienia nie musi być przypisana do konkretnej grupy wiekowej. Dobrze zaprojektowana odpowiada na potrzebę pracy bez nadmiaru bodźców – bez względu na metrykę.
Światło i regeneracja
Dostęp do światła dziennego powinien być podstawą, uzupełnioną o równomierne oświetlenie sztuczne o właściwym natężeniu i barwie. Dodatkowe doświetlenie przydaje się w pochmurne dni oraz przy zadaniach wymagających precyzji. Takie podejście wspiera komfort osób starszych, ale ma znaczenie także dla młodszych pracowników, którzy spędzają wiele godzin przed ekranami.
Podobnie jest z odpoczynkiem. Biuro nie musi przypominać lunaparku, by sprzyjać dobremu samopoczuciu. Pokoje relaksu lub ciszy, zieleń i inne miejsca pozwalające na chwilę oderwać się od zadań mogą wspierać regenerację. Z kolei pokoje do rozmów i wymiany wiedzy lepiej odpowiadają potrzebie współpracy niż przestrzenie nastawione wyłącznie na rozrywkę. Dobór takich funkcji powinien wynikać z charakteru pracy i potrzeb konkretnego zespołu.
Najpierw codzienne potrzeby
Przy planowaniu inwestycji warto rozróżnić rozwiązania, które poprawiają codzienne warunki pracy, od tych, które są atrakcyjne, ale mogą mieć ograniczone zastosowanie. Pomocne są trzy pytania: kto i jak często będzie korzystać z danego elementu, jaki problem ma on rozwiązać oraz z czego firma zrezygnuje, by go sfinansować. Akustyka i ergonomia nie są wyłącznie dodatkami – mogą wpływać na doświadczenie pracowników i decyzje kandydatów.
– W ograniczonym budżecie warto zacząć od tego, z czego najdłużej korzysta najwięcej osób w godzinach pracy i co realnie poprawia warunki pracy. Ergonomiczne krzesła, dobra akustyka, jakość powietrza czy oświetlenie mają codzienne zastosowanie. Przy każdej inwestycji warto zapytać: kto będzie z niej korzystać, jaki problem rozwiązuje i z czego musimy zrezygnować, by ją sfinansować – dodaje Hanna Ruszkowska-Świąder.
W praktyce oznacza to m.in. ergonomiczne krzesła, wykorzystywane zarówno przy biurkach, jak i w salach konferencyjnych. Biurka z regulacją wysokości warto planować z uwzględnieniem tego, kto będzie z nich korzystać. W miejscach przeznaczonych do rozmów i skupienia alternatywą dla kabin mogą być małe pokoje z pełną wentylacją, wygodnym biurkiem, dodatkowym monitorem i krzesłem. Jakość powietrza można poprawiać, zapewniając odpowiednią ilość świeżego powietrza i monitorując stężenie dwutlenku węgla. Roślinność z kolei sprzyja dobremu samopoczuciu użytkowników.
Przestrzeń bez metryki
Raport JLL wskazuje, że projektowanie z myślą o potrzebach pracowników 50+ może podnosić standard biura dla wszystkich. Jednocześnie przestrzenie kreatywne, często kojarzone z młodszymi zespołami, mogą dawać możliwości również doświadczonym pracownikom. Wielopokoleniowe środowisko pracy sprzyja wymianie wiedzy, jeśli biuro zapewnia warunki do współpracy i spotkań.
W podejściu Tetris design-to-budget pomaga dopasować rozwiązania do założeń finansowych, a jeden punkt kontaktu ułatwia koordynację projektu. Ostatecznie biuro nie powinno mieć metryki: ma odpowiadać na różne sposoby pracy i zapraszać do korzystania z przestrzeni cały zespół.
Projektować elastycznie
Zmieniają się pracownicy, ale razem z nimi zmieniają się też firmy, które dostosowują się do rynku. Jedne się zmniejszają, bo zespoły pracują częściowo hybrydowo. Inne rosną, bo zmienia się zakres ich usług. W obu przypadkach pojawia się to samo trudne pytanie: jak zaprojektować biuro elastyczne?
Takie biuro pozwala zmieniać przeznaczenie pomieszczeń. Salę spotkań można zamienić w gabinet. Gabinet menedżera, gdy ten pracuje w biurze, jest jego miejscem pracy, a pod jego nieobecność może służyć zespołowi jako sala spotkań. Osobną kwestią jest układ przestrzeni: duży open space czy strefy oddzielone od siebie. Jeśli dzielimy biuro, możemy wstawić stoły projektowe. Przy takim stole zespół pracuje razem, a w razie potrzeby każdy może też usiąść do pracy indywidualnej. Warto przewidzieć także miejsca nieprzypisane do nikogo, przeznaczone do pracy ad hoc. Mają wszystkie wygody, a nie zajmują biurka na cały dzień. To dobre rozwiązanie na przykład dla osób pracujących w sprzedaży.



