-5.1 C
Warszawa
piątek, 3 lutego, 2023

Najbardziej szkodowe etapy inwestycji. Kiedy nie uzyskasz wypłaty z ubezpieczenia inwestycji?

Strona główna Procesy budowlane due diligence Najbardziej szkodowe etapy inwestycji. Kiedy nie uzyskasz wypłaty z ubezpieczenia inwestycji?

To Cię zainteresuje

To Cię zainteresuje

Artykuł publikowany w Roczniku INVESTOR Real Estate Expert 2022 [6/2022]

Jeśli inwestor jest świadomy możliwości wystąpienia szkód w planowanym procesie inwestycyjnym, to już połowa sukcesu. Druga połowa sukcesu to wybór odpowiedniego ubezpieczenia i wczytanie się w warunki umowy. Wbrew pozorom, koszty ubezpieczeń nie są wysokie i często już za kilkadziesiąt złotych rocznie, inwestor kupuje poczucie bezpieczeństwa w prowadzonym procesie budowlanym. Ubezpieczanie szkód materialnych, prac kontraktowych, maszyn czy urządzeń jest powszechnie znane. Część inwestorów decyduje się również na ubezpieczenia na wypadek opóźnienia czasowego realizacji inwestycji. Mniej osób wie, że można ubezpieczyć się na wypadek niemożliwości pokrycia rat kredytu czy zabezpieczenia zysku inwestora. Jakie są najbardziej ryzykowane źródła, przyczyny i szkody procesu inwestycyjnego? Na jakim etapie inwestycji zawrzeć ubezpieczenie? Kogo ubezpieczyć w trakcie procesu projektowo – budowlanego? Który etap inwestycji jest najbardziej szkodowy? Kiedy w ramach prawa do regresu ubezpieczyciel może pociągnąć do odpowiedzialności kilka stron kontraktu? Na czyją stronę ubezpieczyciele zazwyczaj interpretują korzyści i jakie są najczęstsze przyczyny niewypłacania odszkodowań? To Inwestor powinien pozyskać wiedzę, kiedy i jak zadbać o swoje interesy w zakresie ubezpieczeń procesu inwestycyjnego. Doświadczeniem dzielą się Eksperci czołowych firm ubezpieczeniowych.

Który etap inwestycji jest najbardziej szkodowy?

Justyna Kwiatkowska, Doradca, właścicielka Centrum Ubezpieczeń Justyna Kwiatkowska

Inwestycję budowlaną można określić mianem procesu złożonego z wielu etapów. Podczas jego realizacji możemy spodziewać się szkód zarówno na etapie projektowania, wykonawstwa jak i w okresie gwarancji czy rękojmi. Ochrona ubezpieczeniowa powinna być dostosowana do zakładanego zakresu prac, specyfiki danego etapu, stawianych oczekiwań, a przede wszystkim do potencjalnych szkód. Określonym etapom inwestycji dedykowane są określone zakresy ubezpieczeń. Jak w skrócie przedstawiają się propozycje Ubezpieczycieli? Z ubezpieczeniowego punktu widzenia można powiedzieć, że najistotniejszymi ryzykami są: ryzyka naturalne, błędy projektowe, błędy wykonawcze, błędy producentów (np. w elementów prefabrykowanych) czy kradzieże. Kolejna grupa to ryzyka do podmiotu, tj. błędy inwestora, inspektora nadzoru, projektanta, kierownika budowy lub kierownika robót. Szczególnie istotne będzie to w momencie, gdy wejdą planowane do wdrożenia od stycznia 2023 r. przepisy, które zwalniają z konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę przy domkach jednorodzinnych na użytek prywatny. Istnieje również grupa ryzyk poza prawem budowlanym, tj. działania wykonawcy, geodety, inwestora zastępczego, inżyniera kontraktu, geologa itd. Kolejna grupa ryzyk dotyczy etapu po oddaniu budowy, np. zdarzenia losowe. Powyżej przywołany został tylko wycinek katalogu ryzyk. Pokazuje to jak wiele jest szkód, które powstają na różnych etapach realizacji kontraktu budowlanego. Zabezpieczenie się przed nimi jest możliwe, a dywersyfikacja tego typu ryzyk inwestycyjnych również jest uzasadniona. – komentuje Justyna Kwiatkowska, Doradca, właścicielka Centrum Ubezpieczeń Justyna Kwiatkowska.

Na jakim etapie ubezpieczyć prowadzoną inwestycję?

Adam Borowiec, Główny Specjalista – Senior Underwriter, PZU

Podstawową rolą ubezpieczeń jest zabezpieczenie przeciwko zdarzeniom trudnym do przewidzenia. Najprościej można powiedzieć, że prowadzona inwestycja powinna być ubezpieczona na każdym etapie w zależności od tego, za który z etapów jesteśmy bezpośrednio odpowiedzialni. Projektując, zabezpieczmy się od ewentualnych błędów projektowych, będąc odpowiedzialnym za wykonawstwo, zabezpieczmy się w zakresie prowadzonych prac budowlanych, a będąc Inwestorem upewnijmy się, że we właściwy sposób zabezpieczamy swoje interesy. Inwestor może zarówno oczekiwać od firm zaangażowanych w realizację kontraktu budowlanego wylegitymowania się posiadanymi polisami ubezpieczeniowymi, bądź zawrzeć takie polisy we własnym zakresie. Ważne jest, aby ograniczać ryzyko ewentualnych komplikacji podczas realizacji inwestycji. Ile traci nieświadomy inwestor? Ubezpieczenie budowy powinno być podstawowym narzędziem ograniczającym ryzyko inwestycyjne. Nieświadomy inwestor nie tyle traci, co naraża się na skutki zdarzeń, których nie był w stanie przewidzieć na etapie planowania inwestycji czy już samej realizacji kontraktu. Coraz bardziej nieprzewidywalne zjawiska naturalne potrafią przysporzyć wielomilionowych strat. Brak świadomości ryzyka wpływa w bezpośredni sposób na poziom ryzyka inwestycyjnego, którego ograniczenie jest możliwe dzięki produktom Ubezpieczeniowym. Można założyć, że ochrona ubezpieczeniowa w niektórych aspektach nie jest idealna, przy czym w niektórych potrafi uratować rentowność projektu a w sytuacjach skrajnych nawet wypłacalność inwestora. – komentuje Adam Borowiec, Główny Specjalista – Senior Underwriter, PZU.

Wypłata odszkodowań w praktyce

Jakie są najczęstsze przyczyny niewypłacania odszkodowań? Polisa ubezpieczenia ryzyk budowlano-montażowych oparta o formułę ryzyk nazwanych w sposób jednoznaczny określa katalog ryzyk, za które ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność. Uzupełnieniem tych zapisów jest wspomniany już katalog wyłączeń, które znajdziemy w ogólnych warunkach ubezpieczenia. W przypadku polis CAR/EAR opartych o formułę wszystkich ryzyk w OWU znajdziemy katalogi wyłączeń, na które Ubezpieczyciel powołuje się przy ewentualnej odmowie wypłaty ubezpieczenia. Pełna świadomość tych zapisów pozwala klientowi na pewność, które ryzyka będą pokryte ochroną ubezpieczeniową, a które nie. Lektura wyłączeń ochrony ubezpieczeniowej powinna leżeć u podstaw poznania tego produktu. Ich znajomość pozwoli na kompleksowe zabezpieczenie budowy, jeżeli nie po stronie ubezpieczeniowej, to przynajmniej zwiększy świadomość ryzyka po stronie podmiotu odpowiedzialnego za realizację kontraktu. Podam przykład. Zgodnie z definicją kradzieży z włamaniem, pokryty ochroną ubezpieczeniową jest zabór mienia przechowywanego poza zamkniętymi pomieszczeniami, na terenie całkowicie ogrodzonym i oświetlonym w porze nocnej jeżeli: „a) mienie pozostaje pod całodobowym dozorem pracowników Ubezpieczonego lub pracowników licencjonowanej agencji ochrony mienia, b) wjazd na teren jest zabezpieczony w sposób uniemożliwiający swobodny wjazd lub wyjazd pojazdem mechanicznym przez nieuprawnioną osobę, c) maszyny nie znajdujące się pod bezpośrednim nadzorem operatora pozostają zabezpieczone w sposób przewidziany w ich konstrukcji, a zainstalowane w nich zabezpieczenia przed kradzieżą sprawne i uruchomione; kluczyki służące do otwarcia lub uruchomienia maszyn są przechowywane w taki sposób, aby dostęp do nich miały wyłącznie osoby upoważnione oraz pod warunkiem pozostawienia przez sprawcę widocznych śladów włamania w postaci zniszczenia lub uszkodzenia zabezpieczeń.” Świadomość spełnienia lub niespełnienia powyższych warunków gwarantuje zabezpieczenie przed ryzykiem kradzieży z włamaniem lub naraża Ubezpieczonego na brak ochrony z tytułu stosownych zapisów. Należy pamiętać, że jeżeli któreś z zapisów OWU czy klauzul dodatkowych są dla klienta niejasne lub wnosi o ich modyfikację, jesteśmy otwarci na zmiany oraz wspólne wypracowanie zakresu ochrony jaki faktycznie jest oczekiwany – komentuje Adam Borowiec.

Jakie są strony umowy i co z prawem do regresu?

Odwołując się bezpośrednio do Ubezpieczeń wszystkich ryzyk budowlano-montażowych, które w mojej ocenie stanowią fundament ochrony, jaką można zapewnić prowadzonej inwestycji budowlanej, stronami umowy są wszystkie podmioty zaangażowane w proces. Ubezpieczonymi mogą być instytucje finansujące projekt, kredytodawcy, zleceniodawcy / inwestorzy, generalni wykonawcy, podwykonawcy, dostawcy, doradcy i konsultanci czy personel inżyniera kontraktu – zawsze, w zakresie swoich odpowiednich praw i interesów wynikających z realizowanego kontraktu, przy czym nie muszą być oni imiennie wskazani w umowie ubezpieczenia.Kwestie związane z regresami powinny być w jednoznaczny sposób sprecyzowane w ogólnych warunkach ubezpieczenia. Przykładowe zapisy w zakresie regresu w naszych umowach brzmią następująco „Z dniem wypłaty przez PZU SA odszkodowania roszczenia Ubezpieczonego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzą z mocy prawa na PZU SA do wysokości wypłaconego odszkodowania. Jeżeli PZU SA pokrył tylko część szkody, Ubezpieczonemu przysługuje co do pozostałej części pierwszeństwo zaspokojenia przed roszczeniami PZU SA. Ubezpieczający lub Ubezpieczony obowiązany jest udzielić PZU SA pomocy dostarczając informacji oraz dokumentów niezbędnych do skutecznego dochodzenia roszczeń regresowych. Jeżeli Ubezpieczony bez zgody PZU SA zrzekł się lub ograniczył roszczenia przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę, PZU SA może odmówić odszkodowania lub je odpowiednio zmniejszyć. Jeżeli zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia zostanie ujawnione po wypłaceniu odszkodowania, PZU SA może zażądać od Ubezpieczonego zwrotu całości lub części wypłaconego odszkodowania.” Pozostałe kwestie ewentualnych regresów regulowane są przez Kodeks Cywilny. – komentuje Adam Borowiec.

Najistotniejsze w programach ubezpieczeniowych przeznaczonych dla budownictwa jest jednoznaczne określenie potrzeb po stronie klienta. Dostosowanie zakresu ubezpieczenia do indywidualnych oczekiwań zwiększa świadomość szkodową. Należy pamiętać, że w zdecydowanej większości przypadków istnieje możliwość zabezpieczenia się przed nimi.

Gwarancja należytego wykonania kontraktu

Gwarancja należytego wykonania a polisa CAR nieco się od siebie różnią. Gwarancja należytego wykonania jest to zobowiązanie, które powstaje na mocy umowy kontraktowej, zawartej pomiędzy Inwestorem a generalnym wykonawcą. Polisa ubezpieczenia wszystkich ryzyk budowlano-montażowych nie tyle wychodzi naprzeciw tym wymaganiom, co oferuje ochronę ubezpieczeniową na określonych zasadach w okresach po zakończeniu realizacji kontraktu. Klauzule dodatkowe, na podstawie których ochrona taka może być udzielana określane są mianem klauzul konserwacyjnych (konserwacja prosta oraz rozszerzona) oraz klauzuli gwarancyjnej. Polisa CAR jest po to, aby minimalizować ryzyko realizowanego projektu i zwiększać prawdopodobieństwo jego rentownego przebiegu. – komentuje Adam Borowiec.

Sumy i limity ubezpieczeń vs. koszty polis

Podamy kilka z setek przykładów. Dla inwestora powinno być istotne ubezpieczenie przed wadami projektowymi. Takie ubezpieczenie może obejmować błędnie interpretacje przepisów i zaleceń norm, ocen technicznych, aprobat technicznych, wytycznych i instrukcji dla przewidywanych warunków technicznych w obiektach projektowanych, złe rodzaje fundamentowania oraz niewłaściwe ich zaprojektowanie, zła organizacja procesów projektowania obiektów, nieodpowiedni dobór materiałów i technologii wykonania obiektów. Koszt polisy uzależniony będzie od sumy ubezpieczenia oraz od zakresu – na pewno odpowiednio dobrana zakresowa polisa będzie kosztować ponad klika tysięcy złotych. Kolejny przykład to ubezpieczenie przed opóźnieniem w oddaniu inwestycji. Załóżmy, że deweloper opóźnia się z terminem zakończenia przedsięwzięcia deweloperskiego – opóźnienie przeniesienia własności na nabywcę, lub nieruchomość lokalu została przeniesiona na nabywcę w terminie, jednak po pewnym czasie wychodzą jego wady ukryte. Wtedy mogą zostać wykorzystane gwarancje finansowe, np. wad i usterek. Koszt takiej gwarancji jest osiągalny od 1% w skali roku. Bardzo istotne jest ubezpieczenie przed wypadkami na budowie. Na konferencji kierownik projektu jednej z największych warszawskich inwestycji pochwalił się, że na budowie, którą zarządza nie było wypadku śmiertelnego. Otrzymał owacje na stojąco. Świadczy to o tym, jak często dochodzi do śmiertelnych wypadków na placu budowy. Jeśli inwestor ma generalnego wykonawcę to w przypadku dobrze skonstruowanej umowy nie odpowiada on za takie wypadki. Jeśli jednak realizuje budowę w systemie gospodarczym, to ryzyko odpowiedzialności za wszelkie wypadki spoczywa już na inwestorze. Koszt polisy ubezpieczenia grupowego dla pracowników, współpracowników przy kwocie ubezpieczenia opiewającej na 500 000 zł,  to kwota od 70 zł za osobę – komentuje Justyna Kwiatkowska.

Ubezpieczenie budowlano-montażowe zawierane jest z sumą ubezpieczenia równą wartości kontraktu, w tym dostaw inwestorskich, jeżeli zostały włączone w wartość kontraktu. Cena ubezpieczenia budowlano-montażowego jest wypadkową bardzo wielu czynników. Posługując się jednym z prostszych przykładów, można przyjąć, że dla kontraktów kubaturowych ceny polis CAR/EAR będą plasować się w granicach 0,7‰ – 4‰, licząc składkę od wartości prowadzonej inwestycji (sumy ubezpieczenia). Wznosząc obiekt kubaturowy o jednej kondygnacji podziemnej i czterech naziemnych o wartości ok. 15 mln zł za ubezpieczenie powinniśmy zapłacić w granicach +/- 10 – 15 tys. zł. Oczywistym jest, że finalna cena zależy od indywidualnej oceny ryzyka kontraktu oraz zakresu oczekiwanej przez klienta ochrony. – komentuje Adam Borowiec.

Ubezpieczenie wszystkich ryzyk budowlano-montażowych

Ubezpieczenie wszystkich ryzyk budowlano-montażowych w branży ubezpieczeniowej jest określane, jako ubezpieczenie CAR/EAR – Contractors All Risks / Erection All Risks. Jest to ubezpieczenie opierające się o formułę ubezpieczenia wszystkich ryzyk (All Risks), co oznacza, że ochroną ubezpieczeniową objęta jest każda szkoda, która nie jest jednoznacznie wyłączona w treści warunków ubezpieczenia.Katalog wyłączeń dostępny jest zawsze w ogólnych warunkach ubezpieczenia i stanowi, ich najważniejszy punkt, z którym inwestor musi się szczegółowo zapoznać. Produkt CAR/EAR jest o tyle wyjątkowy, że zakres udzielanej na jego podstawie ochrony jest podatny na modyfikacje i negocjacje, a co za tym idzie, może być w pełni dostosowany do oczekiwań klienta. Za dopłatą dodatkowej składki, przy wykorzystaniu klauzul dodatkowych można rozszerzać zakres ubezpieczenia, który pierwotnie był wyłączony.Czy każdy inwestor, wykonawca może kupić CAR? Niezależnie od tego, w jakiej roli jesteśmy zaangażowani w proces budowlany –  możemy zawrzeć polisę CAR/EAR. Polisa ta kryje ochroną wszystkie strony kontraktu. Najważniejsze jest prawidłowe zdefiniowanie ubezpieczającego i katalogu ubezpieczonych.

Poza produktem CAR/EAR (ubezpieczeniem opartym o formułę wszystkich ryzyk), PZU SA dysponuje również produktem opartym o formułę ryzyk nazwanych, które działają trochę odwrotnie. W przypadku formuły ryzyk nazwanych zakład ubezpieczeń określa katalog ryzyk, za które ponosi odpowiedzialność. Ubezpieczenie to jest zdecydowanie tańszym rozwiązaniem w sytuacji, w której klient nie zdecydował się z własnej woli na wykupienie polisy ubezpieczeniowej, a został do jej posiadania zobligowany, np. przez stronę finansującą inwestycję. Na rynku dostępne jest też ubezpieczenie pozwalające na ochronę spodziewanego zysku inwestora na skutek szkód w mieniu powstałych w okresie budowy. Wyobraźmy sobie sytuację, w której realizując projekt budowy dużej farmy fotowoltaicznej grad uszkodził 80% paneli, których zastępowalność jest czasowo ograniczona. Rozszerzenie zakresu ubezpieczenia CAR/EAR o ALoP pozwoli na pokrycie zysku, który w tym czasie byłby generowany przez farmę gdyby do szkody nie doszło. – komentuje Adam Borowiec. 

Centrum Ubezpieczeń Justyna Kwiatkowska

Przedmiotem ubezpieczenia mogą być następujące kategorie mienia: prace budowlano-montażowe, sprzęt, narzędzia i wyposażenie oraz zaplecze budowy, maszyny budowlane, z wyłączeniem sprzętu pływającego i statków powietrznych. Ochrona udzielana w ramach Ubezpieczenia CAR/EAR podzielona jest na sekcje: rozdział I – Ubezpieczenie szkód rzeczowych (ubezpieczenie mienia), rozdział II – Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej oraz ALoP Ubezpieczenie spodziewanego zysku inwestora. Powyżej opisany zakres ubezpieczenia CAR/EAR jest w stanie zapewnić kompleksową ochronę procesu budowlanego. – komentuje Justyna Kwiatkowska.

Inwestycje standardowe i o podwyższonym ryzyku

Jakie inwestycje można określić, jako standardowe, a jakie o podwyższonym ryzyku?Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Nawet najbardziej typowy kontrakt może okazać się kontraktem o podwyższonym ryzyku i odwrotnie. Czynników wpływających na ocenę ryzyka inwestycji jest bardzo dużo. Każda inwestycja charakteryzuje się pewnym jego poziomem. Niezależnie od inwestycji ograniczanie ryzyka jest pożądane i w pełni uzasadnione. Jednym ze sposobów ograniczenia ryzyka jest jego dywersyfikacja. Zawarcie odpowiedniej polisy ubezpieczeniowej pozwala uchronić prowadzoną inwestycję od zdarzeń losowych trudnych do przewidzenia. Dywersyfikacja ryzyka inwestycji pozwala na zwiększenie prawdopodobieństwa realizacji zakładanych celów biznesowych, zabezpiecza samą inwestycję, ale również dba o wypłacalność inwestora czy wykonawcy w przypadku szkody. Zawierając polisę ubezpieczeniową Inwestor czy Wykonawca dywersyfikuje ryzyko związane chociażby z ryzykami naturalnymi, których skala w dzisiejszych czasach jest jeszcze bardziej nieprzewidywalna i destrukcyjna. – komentuje Adam Borowiec. 

Broker, agent czy ubezpieczenie online? Co wybrać?

Agent ubezpieczeniowy działa w imieniu i na rzecz towarzystwa ubezpieczeniowego. Jest przedstawicielem osoby czy podmiotu ubezpieczanego i reprezentuje jego interesy. Wiele osób zastanawia się nad korzystaniem z kalkulatorów ubezpieczeń w trybie online. Kalkulatorów on-line dla ubezpieczeń budowlanych nie ma i w mojej ocenie nie szybko się pojawią ze względu na poziom skomplikowania produktów, których specyfika trudna jest do zamknięcia w kalkulator, który byłby dla wszystkich zrozumiały i jednoznaczny. – komentuje Adam Borowiec.

Kontakt osobisty między stronami to element, który odchodzi do lamusa. Uważam, że niesłusznie, bo nie każdy musi być wyedukowany w dziedzinie ubezpieczeń, a FAQ on-line nie udzieli odpowiedzi na trudne pytania. Wykazaliśmy powyżej, że ryzyk inwestycyjnych jest wiele na każdym etapie realizacji kontraktu. Inwestor powinien pamiętać, że umowę ubezpieczenia powinien skroić na miarę swoich potrzeb i realnych ryzyk, które w trakcie realizacji kontraktu występują. – komentuje Justyna Kwiatkowska.

© ℗ Wszelkie prawa zastrzeżone

Niniejszy artykuł jest chroniony prawem autorskim. Zabrania się jego kopiowania i cytowania bez podania źródła i autora. W przypadku zawinionego naruszenia praw autorskich sprawca będzie zobowiązany do naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu.

ROCZNIK INVESTOR REE 2022

FRANCZYZA

POLECAMY
AKADEMIA INWESTORA
AKADEMIA INWESTORA

DUE DILIGENCE NIERUCHOMOŚCI

Czym różni się projekt techniczny od wykonawczego? Czy po nowelizacji Ustawy warto zlecać projekt wykonawczy?

Czym różni się projekt techniczny od wykonawczego? Czy po nowelizacji Ustawy warto zlecać projekt...

Powierzchnia zabudowy. Drugi najczęściej zaskarżany parametr zabudowy

Artykuł publikowany w Roczniku INVESTOR Real Estate Expert 2022 Inwestorzy, a co za tym...

Wysokość zabudowy. Pierwszy, najczęściej zaskarżany parametr zabudowy

Artykuł publikowany w Roczniku INVESTOR Real Estate Expert 2022 Wysokość projektowanego budynku jest jednym z ważniejszych parametrów, który...

Podział działki. Trzeci, najczęściej zaskarżany parametr

Artykuł publikowany w Roczniku INVESTOR Real Estate Expert 2022 Najczęściej dzielimy, żeby sprzedać fragment działki lub, gdy inwestor...
SPONSOROWANE

PROCESY BUDOWLANE

Fundamenty zabytkowego pałacu. Problemy inwestorskie

Wysoki poziom wód podziemnych to zmora wielu inwestorów i właścicieli budynków. Zarodniki grzybów, pleśnie, zawilgocenie ścian, to...

Nowe inwestycje deweloperskie coraz częściej idąw parze z rewitalizacjami

Deweloperzy coraz częściej podejmują się rewitalizacji zabytkowych budynków. To efekt ograniczonej dostępności wolnych gruntów w centrach polskich miast, jak i preferencji klientów....

Na budowach pracy mniej, kandydatów też brak

Branża budowlana ma za sobą trudny rok, jednak mimo wielu problemów i negatywnych zjawisk, część inwestycji jest nadal realizowana, a nawet planowane...

Rekuperacja niebezpieczna dla zdrowia. Jak uniknąć problemów zdrowotnych?

Rekuperacja niebezpieczna dla zdrowia. Jak uniknąć problemów zdrowotnych? Wiele...
SPONSOROWANE

ROCZNIK 2020

Zaniedbania analiz due diligence. Co sprawdzić przed zakupem nieruchomości?

Zaniedbania analiz due diligence. Co sprawdzić przed zakupem nieruchomości? Artykuł publikowany w Roczniku INVESTOR Real...

Norma PN-ISO 9836:2015-12 obowiązkowa w projektach budowlanych od 19.09.2020r.

Norma PN-ISO 9836:2015-12 obowiązkowa w projektach budowlanych od 19.09.2020r. Nadchodzi chaos w powierzchniach i brzydkie budynki

Nieruchomości komercyjne. Czas na przeorganizowania.

Nieruchomości komercyjne Czas na przeorganizowania Artykuł publikowany w Roczniku INVESTOR Real Estate Expert

Domki do 35m2 na zgłoszenie. Inwestycja krok po kroku.

Domki do 35m2 na zgłoszenie Inwestycja krok po kroku Artykuł publikowany w Roczniku INVESTOR Real...
SPONSOROWANE
Nie można kopiować treści tej strony.